پژوهشها نشان میدهند که عوامل پیشبینی کننده ازدواج موفق را میتوان در پنج طبقه عمده قرار داد.
- عوامل فردی؛ نظیر نگرشها، ویژگیهای شخصیتی، و انتظارات
- زمینه خانوادگی
- بافت فرهنگی-اقتصادی-اجتماعی
- بافت منحصر به فرد رابطه (سن، شغل، ازدواج مجدد و …)
- عوامل تعاملی (پویاییهایی که در تعاملات دورة آشنایی رخ میدهند).
پرسشنامه سنجش جامع قبل ازدواج بر اساس این یافتههای پژوهشی شکل گرفته و خردهمقیاسهای آن با توجه به عوامل فوق در جدول زیر نشان داده شده است.
| عوامل فردی | آرامش، شادمانی، ابرازگری، اجتماعی، همدلی، شکیبایی، استقلال، سنجیدگی، مسئولیت پذیری، عزت نفس نگرش به نقش جنسیتی، انتظارات از ازدواج | |
| زمینة خانوادگی | فضای عاطفی خانواده، اثرات تجربیات خانوادگی بر نگرش فرد نسبت به روابط خانوادگی، کیفیت حل تعارض در خانواده، کیفیت رابطه با پدر، کیفیت رابطه با مادر، و رضایت زناشویی والدین، استرس خانواده، خشونت، ساختار والدینی | |
| بافت بزرگتر | —– | |
| بافت منحصر به فرد رابطه | استرس کنونی، مشکل مالی زوجین، مخالفت خانواده، مشکل مالی، سن، ازدواج مجدد | |
| عوامل تعاملی | ارتباط، حل تعارض، رابطه با خانواده، قدرت و تصمیم گیری، عادات شخصی، مسائل مالی، مسایل اعتقادی، تفریح، مسائل عاطفی-جنسی ، تسلط طلبی، اجتناب |
عوامل فردی: این عوامل شامل 9 ویژگیهای شخصیتی هستند که بر اساس یافتههای پژوهشها با کیفیت رابطة زناشویی مرتبط هستند. آیتمهای خردهمقیاسها ویژگیهای مور اشاره و قطب متضاد آنها را سنجش میکنند؛ یعنی عصبیت در مقابل آرامش؛ افسردگی در مقابل شادمانی، توداری در مقابل ابرازگری، انزوا در مقابل اجتماعیبودن، بیتفاوتی در مقابل همدلی، خصومت در مقابل شکیبایی، پیروی در مقابل استقلال، تکانشگری در مقابل سنجیدگی، بیمسئولیتی در مقابل مسئولیتپذیری. در کنار اینها یک مقیاس عزت نفس نیز گنجانده شده که نقش مهمی در کیفیت روابط افراد ایفا میکند.
علاوه بر ویژگیهای فوق، دو خردهمقیاس دیگر نیز به سنجش نگرش به نقش جنسیتی و انتظارات از ادواج اختصاص دارند. تفاوت در نگرش به نقشها و چگونگی تسهیم قدرت در رابطة زناشویی از عوامل کلیدی اثرگذار بر کیفیت روابط زناشویی به شمار میرود و انتظارات واقعبینانه نیز از جملة عوامل مهم به شمار میرود که در پرسشنامه مورد توجه قرار گرفتهاند.
زمینه خانوادگی: اثرات زمینة خانوادگی بر کیفیت ازدواج از پشتوانة پژوهشی و نظری قدرتمندی برخوردار است و انتقال مشکلات نسلهای پیشین از عوامل مهم تعارضات و فروپاشی ازدواج به شمار میرود. در پرسشنامه سنجش جامع پیش از ادواج، 6 جنبة مهم کارکرد خانوادهها سنجیده میشود که عبارتند از: فضای عاطفی خانواده، اثرات تجربات خانوادگی بر نگرش فرد نسبت به روابط خانوادگی، کیفیت حل تعارض در خانواده، کیفیت رابطه با پدر، کیفیت رابطه با مادر، و رضایت زناشویی والدین. علاوه بر اینها میزان استرسی که فرد در خانواده پدری تجربه کرده، خشونت احتمالی تجربه شده در خانواده، و همچنین ساختار والدینی (والدین زیستی، طلاق، فوت والدین و نظایر اینها) مورد سنجش قرار میگیرد.
بافت منحصر به فرد رابطه: بافتار کنونی به شرایط حاکم بر رابطه و داوطلبان ازدواج در زمان حال اشاره دارد. از بین این اینها، عواملی که در این پرسشنامه سنجیده میشوند عبارتند از استرس کنونی، مشکل مالی زوجین، مخالفت خانواده، مشکل مالی، سن، ازدواج مجدد.
عوامل تعاملی: این عوامل، جنبههای گوناگون کیفیت رابطة طرفین در دوره آشنایی را شامل میشود ده خردهمقیاس اصلی حوزة تعامل شامل ارتباط، حل تعارض، رابطه با خانواده، قدرت و تصمیم گیری، عادات شخصی، مسائل مالی، مسایل اعتقادی، تفریح، مسائل عاطفی-جنسی هستند. در کنار اینها دو ویژگی منفی شایع در روابط یعنی اجتناب و تسلطهطلبی نیز سنجیده میشوند. پژوهشها نشان میدهند که بهترین پیشبین کیفیت رابطة زناشویی، کیفیت رابطة قبل از ازدواج است. چگونگی تعبیر و تفسیر و استفاده کلنگرانه از نتایج در مقالهای دیگر توضیح داده شده است.